Jan Wubs: “Een goede schilder is ook een halve psycholoog”

Hij is weleens opgesloten in een zeecontainer, vertrok meestal om 5:00 uur ’s ochtends van huis en moest soms de ijspegels van de kozijnen krabben. Toch had Jan Wubs (66) geen dag willen missen uit zijn vijftigjarige carrière. Jan begon als dertienjarige jongen bij het ITO (Individueel Technisch Onderwijs) in Emmeloord. Daar ontstond zijn liefde voor het vak. In de jaren die volgden werkte Jan voor vier verschillende werkgevers. Daarnaast startte hij zijn eigen onderneming, Schildersbedrijf J. Wubs in Luttelgeest. 

In 2023 ging Jan met vervroegd pensioen. Maar stilzitten kan hij niet. Jan werkt nog twee dagen per week voor zichzelf en doet veel klussen in en om het huis. Een nieuwe vloer, ander behangetje en fris geschilderde muren. Jan lacht: “Mijn vrouw Katrien (65) klaagt weleens bij vriendinnen: ‘Pfff, de schilder is weer over de vloer.’ Voor haar is het allemaal niet nodig, maar ik hou het graag bij. Ze zeggen weleens: Bij de schilder en timmerman, daar klopt thuis niks van. Die uitspraak klopt niet bij ons. Alles staat strak in de lak.”

ITO

Het begon allemaal in 1972 toen Jan bij het ITO in Emmeloord terechtkwam. “Een school waar jongens zoals ik, die moeite hadden met leren, extra begeleiding kregen. We hadden vooral veel praktijklessen en weinig theorie. Ik had de tijd van mijn leven op school. Toen ik voor het eerst een kwast in mijn handen kreeg, wist ik meteen dat ik schilder wilde worden.”

Eerste baan

In 1976 slaagde Jan – toen zeventien jaar – aan het ITO met alleen maar goede cijfers. “Ik had de smaak te pakken en wilde doorleren. Dat kon bij Drok, een schildersbedrijfje in Vollenhove, waar ik de verdere kneepjes van het vak leerde. Kleuren in natte en droge toestand mengen, behangen, glaszetten, kozijnranden dichtmaken met stopverf, reclameborden schilderen: ambachtelijk werk. Ik ging ook nog een dag per week naar school en behaalde zo mijn gezeldiploma.”

Gemis

Zes jaar later stapte Jan over naar een ander klein schildersbedrijf, Postma in Marknesse. Daar werkte hij twaalf jaar. In die periode gebeurde er ook veel op persoonlijk vlak. “Mijn vrouw en ik kochten een arbeidershuisje op het platteland in Luttelgeest (Flevoland) met een groot perceel en kilometerslange vergezichten over de landerijen. Op deze plek wonen we nog steeds. Hier zijn onze kinderen opgegroeid, een dochter en twee zonen. Eigenlijk hebben we zes kinderen, maar drie van hen waren helaas te vroeg geboren. Voor mij is het gemis nu op zijn grootst. Destijds was ik druk aan het werk en heb ik het verlies nauwelijks een plek gegeven. Nu denk ik vaak: ach, zaten we maar met zes kinderen om de eettafel.”

Lijfspreuk

In 1994 maakte Jan de overstap naar Lansink, een groot schildersbedrijf in Enschede. In een groepje van drie collega’s pakte hij mooie projecten op, zoals het schilderen van ziekenhuizen, gevangenissen en bejaardentehuizen. “We werkten hard door met z’n drieën. Als de werkgever zei: ‘Jullie moeten deze week zes woningen schilderen’ zeiden wij ‘We doen er tien’. Dan kregen we provisie. We hadden ook veel contact met klanten, wat telkens om een andere benadering vroeg. Met mijn lijfspreuk kwam ik een eind: Als je in jezelf gelooft, kun je een ander overtuigen.”

Twee emmers saus

“Ik herinner me een dame die niet blij was met haar geschilderde plafond. Het was keurig geverfd, maar ze weigerde te tekenen voor de oplevering. Daar ben ik naartoe gegaan met twee emmers saus. ‘Mevrouw, ik zet hier alvast twee emmers latex klaar. Als u de woonkamer morgen leeg heeft, schilderen wij het plafond opnieuw. Of ik laat deze emmers bij u achter, zodat u het zelf een andere keer doet.’ Het was bluffen, maar ze tekende gelukkig voor optie twee.”

Mooie herinneringen

“Het contact met klanten is het mooiste van het vak. Mensen delen bijzondere verhalen, nemen je in vertrouwen. Een goede schilder is eigenlijk ook een halve psycholoog.” Ook koestert Jan de herinneringen aan collega’s. “Vroeger was alles veel gemoedelijker. Je kon geintjes met elkaar uithalen. Collega’s hebben mij weleens opgesloten in een zeecontainer. Ze hopen natuurlijk dat ik herrie ga maken, dacht ik, dus ik ga hier lekker liggen. De deur ging toen vanzelf open: ‘Uh Jan, we moeten weer aan het werk.’ Natuurlijk heb ik ze teruggepakt, alles met een knipoog. Er was saamhorigheid. Ook de werkmentaliteit was goed. Als het koud was, krabde je de ijspegels van de kozijnen en ging je door.”

Milieuvriendelijke schilder

“Niet alles was vroeger beter”, weet Jan. “In het begin heb ik met troep gewerkt, zoals chemische lak voor het bestrijken van witkalk. De wereld draaide om me heen, zo duizelig was ik. Daardoor heb ik nu nog concentratieproblemen. Een boek lezen lukt niet. Verder heb ik geen klachten aan het werk overgehouden. Ik heb me altijd goed verdiept in de laatste ontwikkelingen als het gaat om gezond werken, maar ook op het gebied van duurzaamheid. Ik ben een milieuvriendelijke schilder. Mijn kwasten en rollers gaan al dertig jaar mee omdat ik ze in een speciale filterbak uitspoel. Plastic inlegbakjes gebruik ik nooit. Ik heb meer dan zestig verfblikjes die ik laat uitlekken en uitdrogen voor hergebruik. De groothandel verdient niet veel aan mij.” 

Vervroegd pensioen

Jan blikt terug op een fijne carrière. Een van zijn mooiste klussen was het schilderen van het Isala ziekenhuis in Zwolle. “Maar dat project heb ik nooit afgerond. In 2012 begon de crisis en moest ik weg bij Lansink. Gelukkig werkte ik sinds 2006 al deels voor mezelf. Daarnaast keerde ik terug bij mijn oude werkgever, Postma. Van 2021 tot 2023 werkte ik nog bij Mevrouw Schutte & Dochters in Zwolle als leermeester. Daarna ging ik met vervroegd pensioen.”

Voorbijgevlogen

“De afgelopen vijftig jaar zijn voorbijgevlogen”, zegt Jan. “Het was prachtig, maar ik heb ook veel tijd met mijn gezin gemist. Ik maakte lange dagen, meestal van vijf uur ’s ochtends tot vijf uur ’s avonds. Mijn vrouw heeft me erdoorheen gesleept. Zij was thuis voor de kinderen en stond altijd voor me klaar met een bordje eten. Ik kon gewoon mijn eigen gang gaan.”

Grootste droom

“Nu is het tijd voor mijn vrouw, kinderen en kleindochter”, zegt Jan. “Ik zeg vaak: ‘Jullie hebben me lang genoeg moeten missen, nu sta ik volledig voor jullie klaar. Zeg maar wat ik kan doen.’ Ik blijf voorlopig nog twee dagen per week voor mezelf werken. Anders ga ik me vervelen en daar heeft niemand iets aan. Ik heb zelfs nog een nieuwe werkbus gekocht, compleet met werklades, een prachtig ding. We hebben ook een camper waarmee we lekker samen op pad gaan, vooral naar Zeeland. Wat de toekomst ons verder brengt? We zien het wel. Mijn grootste droom is al uitgekomen: het behalen van mijn pensioen. Ik heb niks meer te verliezen.” 

Jan Wubs

Jan Wubs (66) uit Luttelgeest is getrouwd met Karien (65). Hij werkte bij vier verschillende werkgevers en begon daarnaast zijn eigen onderneming, Schildersbedrijf J. Wubs.